Με χαρακτηριστική ευκολία και πλήρη αδιαφορία για τις κοινωνικές συνέπειες, το COREPER II άναψε το πράσινο φως στη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ΕΕ–Mercosur, την Παρασκευή 9/1. Μια συμφωνία που βαφτίστηκε «αναπτυξιακή», αλλά μυρίζει ξεκάθαρα θυσία των αγροτών στον βωμό των πολυεθνικών και της βαριάς βιομηχανίας. Η απαιτούμενη «ειδική πλειοψηφία» βρέθηκε – άλλωστε, όταν πρόκειται για συμφέροντα ισχυρών, οι αριθμοί πάντα βγαίνουν.
Η Ελλάδα, φυσικά, ψήφισε υπέρ. Παρά τις κραυγές αγωνίας του αγροτικού κόσμου, παρά τις κινητοποιήσεις, παρά τα ξεκάθαρα αιτήματα να μη δοθεί άλλη μία χαριστική βολή στον πρωτογενή τομέα. Η κυβέρνηση επέλεξε να τα γράψει όλα επιδεικτικά στα παλιά της τα παπούτσια, στοιχιζόμενη πρόθυμα με την ευρωπαϊκή «γραμμή», λες και δεν θα πληρώσει κανείς το κόστος στο εσωτερικό.
Κάποιες χώρες –όπως η Γαλλία, η Πολωνία και η Αυστρία– τόλμησαν να πουν «όχι», ενώ άλλες κράτησαν αποστάσεις. Όμως η Ιταλία έκανε τη γνωστή κυβίστηση: από το «όχι» στο «ναι», με αντάλλαγμα αόριστες «δικλίδες ασφαλείας», δηλαδή μηχανισμούς που θα ενεργοποιηθούν… αν και όταν η ζημιά έχει ήδη γίνει.
Η Κομισιόν πανηγυρίζει και η Ursula von der Leyen ετοιμάζει ταξίδι για τις υπογραφές, παρουσιάζοντας τη συμφωνία ως ιστορικό επίτευγμα. Οι Γερμανοί βιομήχανοι τρίβουν τα χέρια τους, υπολογίζοντας δισεκατομμύρια σε κέρδη και εξαγωγές. Κάπου εκεί, οι Ευρωπαίοι αγρότες καλούνται να ανταγωνιστούν προϊόντα που παράγονται με χαμηλότερα στάνταρ, χαλαρούς ελέγχους και κόστος που στην ΕΕ απλώς δεν υπάρχει.
Για τον αγροτικό κόσμο, η Mercosur δεν είναι «στρατηγικό στοίχημα», αλλά μια καλοστημένη παγίδα. Βόειο κρέας, πουλερικά, ζάχαρη, σόγια και μέλι θα πλημμυρίσουν την ευρωπαϊκή αγορά, υπονομεύοντας τιμές, ποιότητα και βιωσιμότητα. Όλα αυτά στο όνομα της «γεωστρατηγικής αυτονομίας», που –όπως φαίνεται– δεν περιλαμβάνει τους ανθρώπους της υπαίθρου.
Στην Ελλάδα, το μήνυμα των αγροτών ήταν ξεκάθαρο: «Μην επικυρώσετε τη συμφωνία». Η απάντηση της κυβέρνησης ήταν εξίσου ξεκάθαρη: σιωπή, πειθαρχία και ψήφος υπέρ. Το επόμενο επεισόδιο θα παιχτεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αλλά για πολλούς η ζημιά έχει ήδη γίνει. Η Mercosur μπορεί μόλις να ξεκίνησε θεσμικά, όμως κοινωνικά μοιάζει ήδη με προαναγγελθείσα σύγκρουση.
